Pochodzenie i wegetacja

Agrest. Pochodzi z Europy. Pierwsze informacje o nim można odnaleźć w literaturze XVI wieku. Uchodził wówczas za roślinę głównie żywopłotową.Dawny przesąd głosił, że gałęzie dzikiego agrestu w ramach drzwi i okien chroni od nieszczęścia.

Z biegiem czasu dziki agrest został przesadzony na żyzną glebę. Szybko puścił korzenie oraz dał owoce słodsze i większe niż dotychczas. Z czasem ludzie zaczęli eksperymentować z jego odmianami, hodować krzyżówki, do momentu otrzymania agrestu znanego dzisiaj. Jest jednym z pierwszych krzewów, które wiosną robi się zielony i jako jeden z pierwszych dostarcza swoje owoce. Nadaje się do spożywania na surowo, a także na kompoty, dżemy, galaretki. 

Ananas. Wiadomo nam, że K. Kolumb odkrył Amerykę, ale nie wiemy, że odkrył on także (dla Europejczyków) ananasa. Stało się to w XV wieku na wyspie Gwadelupa. Ananas rósł tam dziko nad rzekami gdzie był hodowany przez tubylców. Z czasem Portugalczycy przenieśli uprawę ananasa do Indii, Afryki Południowej, na Jawę i Filipiny, a już w XVII w. ananas był hodowany we wszystkich tropikalnych krajach. Istnieje wiele odmian ananasów: wielkości pięści dziecka, a nawet jako czterokilogramowe okazy.

Arbuz. To owoc afrykańskiego pochodzenia. W Europie arbuzy hoduje się w krajach takich jak: Hiszpania, Portugalia, Włochy, Chorwacja, Francja, Grecja, Bułgaria, Rumunia, Węgry oraz Ukraina. W Polsce hoduje się odmianę odporną na niskie temperatury.

Aronia. Jej ojczyzną są wschodnie części północnoamerykańskiego kontynentu. Jest rośliną mało wymagającą jeśli chodzi o warunki glebowe. Rośnie na suchych kamienistych zboczach górskich, w lasach, na stromych brzegach rzek, na bagniskach, a nawet w rejonach półpustynnych. Najlepszą jej odmianę zaczęto uprawiać na przełomie XVII i XVIII w. w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. W XIX przywieziono ją do Rosji. Obecnie uprawia się ją w krajach umiarkowanego klimatu.

Banan. Owoce te rosną tylko w klimacie tropikalnym. Ojczyzną banana nie jest Ameryka Południowa czy Środkowa, lecz subtropikalne strefy Azji Południowowschodniej. Należą do najstarszych roślin uprawianych przez człowieka. Znane były za czasów faraonów na obszarach basenu Morza Śródziemnego. Także długo przed początkiem naszej ery dotarły do Chin, Tajlandii i Afryki. W XVI w pojawiły się na wyspach karaibskich, skąd rozprzestrzeniły się w Ameryce Środkowej i Południowej. Obecnie większość bananów pochodzi z krajów Ameryki Łacińskiej. Banany rosną na krzakach wyglądających jak drzewa, w kiściach osiągających nawet długość 3 metrów.

Brzoskwinia. Była znana już w starożytnej Persji. Dzięki wyprawom Aleksandra Wielkiego trafiła do starożytnej Grecji i Rzymu. Była drogim owocem, na który mogli pozwolić sobie tylko prawdziwi milionerzy. W starożytnych Chinach otaczano je nawet czcią i traktowano jako relikwię, a ściany tamtejszych świątyń były przyozdabiane ich rysunkami. Brzoskwinia liczy sześć gatunków. Jednak z powodu tego, że meszek pokrywający brzoskwinię przeszkadzał niektórym ludziom, specjaliści wyhodowali „łysą” brzoskwinię, czyli nektarynę. Jej smak, kolor i kształt jest identyczny jak oryginalna brzoskwinia, jednak skóra nektaryny nie jest tak ciężko strawna jak skóra brzoskwini. 

Cytryna. Wbrew pozorom ojczyzną cytryny nie są słoneczne Włochy lecz Himalaje lub Iran. We Włoszech pierwsze drzewko cytrynowe posadzono dopiero w IV w. Na początku używana była jedynie jako środek przeciw molom, które podjadały starożytnym Rzymianom ich słynne togi. Cytryny rosną na drzewach kolczastych o wysokości do 5 metrów. Nawet dojrzałe cytryny są zielone. Barwę żółtą uzyskują dzięki poddaniu ich działaniu etylenu. Obecnie najwięcej plantacji cytryn mają takie kraje jak Stany Zjednoczone, Włochy, Meksyk, Grecja i Hiszpania.

Czereśnie. Już od dawna rosną w Europie w zwartych drzewostanach, dorastających do 20 - 25 m wysokości, tworząc długi, strzelisty pień i wąską, stożkowatą koronę. Drzewa czereśni samotnie rosnące mają krótki pień i szeroką, regularną koronę. 

Granat. Do niedawna sądzono, że ojczyzną granatu jest północna Afryka. Badania wykazały, że pochodzi on jednak z Azji. 
3000 lat p. n. e. znany był już Babilończykom, Fenicjanom

i Hebrajczykom. Wraz ze statkami fenickich kupców przybyły do Rzymu. Obecnie granaty uprawia się w tropikalnych i subtropikalnych rejonach Azji, Ameryki Północnej i Południowej, jak również na południu Europy.

Grapefruit. Należy do rodziny owoców cytrusowych. Jest spokrewniony z dość rzadko uprawianymi pampelmusami.  Dokładnie nie wiadomo skąd pochodzi. Istnieją  przypuszczenia, że jest mutacją pampelmusa w Zachodnich Indiach. Pierwsze informacje w Puerto Rico są datowane na rok 1750. Po stu latach trafił do Kalifornii, Arizony i na Florydę. Następnie dotarł do Europy Południowej, gdzie zaczęto go uprawiać w latach dwudziestych XX wieku. Owoce te rosną w kiści jak winogrona. Anglosasi nazwali go "grapefruit" czyli mniej więcej "winogronowy owoc", a Polacy przejęli to słowo, spolszczając jego pisownię.

Gruszka. Przybyły ze starożytnej Persji przez Armenię i Małą Azję do Grecji, następnie do Rzymu. Z biegiem czasu grusza przekroczyła Alpy i dotarła do nas, gdzie spotkała swoje krewniaczki: gruszki leśne i ulęgałki.

Jabłko. Przypuszcza się, że zakładanie sadów jabłkowych zaczęło się 4000 tys. lat temu na Bliskim Wschodzie. Wraz z wpływami i kulturą Rzymu jabłka rozpowszechniły się niemal w całej Europie.

Jagoda. Owoce te pojawiają się na małych zielonych krzewach, najczęściej w lasach iglastych. Warto wiedzieć, że niedojrzała ma czerwony, a niebieski gdy jest już dojrzała, czyli jak sama nazwa wskazuje - czarna. Czarna jagoda rozpowszechniona jest obecnie w dzikiej formie w prawie całej Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie, Syberii, w Mongolii i Ameryce Północnej.

Jeżyny. Znane są w Europie od dawna. Jednak nie cieszyły się specjalnym zainteresowaniem wśród hodowców. Dopiero w XVIII w. zainteresowali się nią Amerykanie, a na początku XIX wieku trafiły do Europy pierwsze jej ogrodowe odmiany. W XX wieku udało się wyhodować jeżynę pozbawioną kolców.

Kiwi. Ojczyzną kiwi są Chiny, 

które aż do XIX w surowo zakazywały 
wywozu tego owocu poza ich granice. Dopiero w XIX w udało się sprowadzić nasiona kiwi do Europy oraz do Nowej Zelandii, które zaowocowały dopiero po czterech latach.

Kokos. Owoc pochodzący prawdopodobnie z Polinezji. 

Dokładne jego pochodzenie nie jest jednak znane, gdyż kokosy wyjątkowo szybko rozprzestrzeniały się na terenie całej południowo-wschodniej Azji. Orzechy kokosowe na falach oceanów są w stanie przemieścić się o tysiące kilometrów.

Malina. Siostra jeżyny, podobnie jak ona jest pochodzenia europejskiego i od dawna jest zadomowiona w naszych lasach. Uprawą maliny w ogrodach zajęli się klasztorni mnisi w średniowieczu.

Mandarynka. Jest młodszą siostrą pomarańczy. Pochodzi

z Chin i Indochin. W Europie jej uprawę rozpoczęto w rejonie Morza Śródziemnego w XIX wieku.

Melony. Owoce te pochodzą z tropikalnych terenów Afryki i Azji Południowej. Do Europy dotarły w starożytności, początkowo do Grecji, później do Rzymu. Obecnie uprawia się je w wielu krajach, 

w tym również w Polsce.

Morela. Była uprawiana przez Chińczyków ok. 400 lat przed narodzeniem Chrystusa. Aleksander Wielki odkrył je w Armenii 

w I wieku naszej ery, a następnie przywiózł je do Grecji. Owoc ten do XVIII wieku uważany był za rodzaj brzoskwini. Około roku 800 pojawił się we Francji i Hiszpanii, w Anglii dopiero w XIV, w Ameryce Północnej w XVII, na początku XVIII w Afryce Południowej i w Australii. Obecnie uprawiana na wszystkich kontynentach, przede wszystkim jednak o klimacie umiarkowanie ciepłym.

Pigwa. 

Jej uprawa znana jest mniej więcej od 2000 lat p.n.e. Nie udało się jednak ustalić pierwotnego miejsca jej pochodzenia. Z pewnością jednak uprawiana była w Grecji i w Rzymie, a dzięki rzymskim legionom rozprzestrzeniła się w europejskich krajach. Obecnie znana jest na całym świecie. Jednak uprawia się ją głównie w basenie Morza Śródziemnego, na Bałkanach, w Azji (Indie, Japonia, Irak), w krajach takich jak: Azerbejdżan, Gruzja Turkmenia, Krym, Ukraina) oraz na kontynencie północnoamerykańskim głównie w USA (Kalifornia, Ohio, Pensylwania).

Pomarańcza. Pochodzą prawdopodobnie z Chin. Zaskakujące jest to, że owoc ten nie był znany starożytnym Grekom, ani Rzymianom. W Europie zawitały w XVI wieku dzięki portugalskim marynarzom. 

Poziomka. Poziomka występuje w niemal całej strefie umiarkowanej. Rośnie na kontynencie europejskim, azjatyckim i amerykańskim. W naszym kraju występują trzy gatunki tego owocu. Na całym świecie jest ich aż pięćdziesiąt.

Porzeczka. 

Pochodzi z Europyi Azji Środkowej. W lasach możnspotkać jej dzikie odmiany. Ich uprawę w ogrodach rozpoczęto na przełomie XV/XVI wieku.

Renkloda. Owoc pochodzący z rodziny śliwek. Uważana za ich szlachetniejszą odmianę. To wynik różnych krzyżówek i poczynań ogrodników. Powstała we Francji w XVI wieku. Na cześć Reine Claude, pierwszej małżonki króla Franciszka I, uzyskała swoją nazwę.

Śliwka. Wywodzi się z Azji Mniejszej, Kaukazu i północnej Persji. Mniej więcej 300 lat temu powstała z naturalnej krzyżówki pomiędzy mirabelką i śliwątarniną. Po podbojach Aleksandra Macedońskiego zawitała do Europy, poprzez Bałkany i Grecję przedostała się do Rzymu, następnie dalej na północ. Obecnie uprawiana jest na całym świecie, szczególnie na Bałkanach, Europie Środkowej Zachodniej 

oraz Ameryce Północnej. 

Truskawka. Naszym przodkom towarzyszyła już w epoce lodowej- potwierdziły to znaleziska w szwajcarskich budowlach palowych pochodzących z tego okresu. Chodzi tu jednak o dzikie jej odmiany takie jak: truskawka leśna, muszkatołowa czy górska. Jej uprawę zapoczątkowali jednak dopiero  Francuzi około XIV w, następnie Holendrzy i Anglicy (XVII-XVIII w). Obecnie truskawka plantowana jest na wszystkich kontynentach. Istnieje ok. 2000 jej odmian.

Winogrono.   Owoce służą w głównej mierze do uzyskiwania wina i to już od  dawna. Produkowali je Fenicjanie, Asyryjczycy, Somici, Hetyci, Babilończycy,Egipcjanie, Grecy i Rzymianie. Z tych krajów szybko się zyskując popularność.

Wiśnia. Znana obecnie forma wiśni powstała w drodze naturalnej krzyżówki pomiędzy dwoma jej dzikimi odmianami. Można z tego wnioskować, że powstała na terenach Półwyspu Bałkańskiego (Bułgaria, Macedonia, Serbia), Azji Mniejszej i Północnego Kaukazu. Stamtąd rozprzestrzeniła się w pozostałych częściach Europy. Około XVIII pojawiła się dopiero na kontynencie Północnoamerykańskim. Wiśnie uprawia się we wszystkich krajach umiarkowanego klimatu, głównie jednak na półkuli północnej. 

Żurawina. Występują prawie w całej Europie Północnej

i Środkowej, na Uralu, Syberii, Kamczatce, i Grenlandii. W Rosji produkuje się tzw. kwas żurawinowy - orzeźwiający napój, bijący swoją popularnością wszystkie inne. W Polsce wykorzystujemy je jako dodatek do mięsa, a także do produkcji kiślu.